Hồi cuối tháng 5/2025, Jack Mallers – người sáng lập Strike – bất ngờ tuyên bố rời ghế CEO của Twenty One Capital, công ty tài chính Bitcoin do Tether hậu thuẫn. Động thái này không chỉ kết thúc kế hoạch sáp nhập giữa hai thực thể mà còn đặt ra câu hỏi: liệu ông có đang đặt cược tất cả vào Strike, ứng dụng thanh toán Bitcoin mà ông gây dựng từ năm 2019?
Twenty One Capital được Tether ươm tạo như một quỹ quản lý tài sản Bitcoin cho tổ chức, còn Strike là cổng thanh toán Lightning Network dành cho người dùng phổ thông. Trước đây, hai công ty vận hành song song dưới sự lãnh đạo của Mallers. Nhưng nay, Raphael Zagury – một cái tên ít ai biết – sẽ tiếp quản Twenty One Capital, trong khi Mallers dồn toàn lực vào Strike.
Về mặt kỹ thuật, Strike sử dụng Lightning Network để xử lý giao dịch Bitcoin tức thời với phí gần như bằng 0. Đây là giải pháp đi tắt đón đầu: thay vì chờ đợi lớp cơ sở, Strike tạo ra trải nghiệm thanh toán gần giống Visa nhưng dựa trên tài sản phi tập trung. Tuy nhiên, Lightning Network đã tồn tại hơn 7 năm với tỷ lệ thất bại routing trên 30% và quản lý channel cực kỳ phức tạp. Mallers tin rằng giao diện người dùng mượt mà sẽ che lấp được những khiếm khuyết này – nhưng dữ liệu từ các node công khai cho thấy chỉ có khoảng 15% kênh hoạt động ổn định trong tháng qua.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh thị trường giảm. Sau khi Bitcoin ETF được phê duyệt, dòng vốn tổ chức đổ vào nhưng thanh khoản thực tế vẫn yếu. Twenty One Capital có thể đang đối mặt với áp lực từ Tether để đạt lợi nhuận, trong khi Strike vẫn chưa có lộ trình sinh lời rõ ràng. Việc cắt đứt sáp nhập có thể là tín hiệu xấu: không có sức mạnh tổng hợp, hai công ty sẽ cạnh tranh nguồn lực thay vì hỗ trợ lẫn nhau.
Trái với kỳ vọng thông thường, tôi cho rằng đây là một canh bạc mang tính tái cấu trúc. Mallers, với cương vị người truyền giáo Bitcoin, nhận ra rằng Lightning Network đang bị bỏ quên trong cuộc chơi ETF và DeFi. Anh ta muốn đặt Strike làm trung tâm của một hệ sinh thái thanh toán phi tập trung mới. Nhưng sự thật đau lòng là: Lightning Network vẫn là một cơ sở hạ tầng dở dang. Chưa có ứng dụng nào trên nó đạt được quy mô hàng triệu người dùng. Strike có thể kết thúc như một thí nghiệm đẹp nhưng không khả thi.
Từ góc nhìn của một người đã nghiên cứu các giao thức thanh toán Bitcoin suốt 7 năm qua, tôi từng chứng kiến hàng loạt startup chết yểu vì quá tin vào Lightning. Bài học từ dự án Art4Freedom năm 2021 cho tôi thấy: cộng đồng có thể yêu một ý tưởng, nhưng công nghệ phải thực sự hoạt động dưới áp lực thực tế. Strike hiện phục vụ chủ yếu ở Mỹ và một số nước Mỹ Latinh. Nếu Mallers không giải quyết được vấn đề routing và quản lý channel, mọi nỗ lực marketing chỉ là vô ích.
Vậy điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Nếu Strike thành công, Bitcoin sẽ có bộ mặt mới: thanh toán thực tế, không chỉ đầu cơ. Nếu thất bại, Mallers sẽ trở thành một huyền thoại khác của thị trường gấu. Nhưng với tôi, câu hỏi lớn hơn là: Khi nào cộng đồng Bitcoin mới chấp nhận rằng Lightning Network cần được viết lại từ đầu, thay vì cứ vá víu mãi?
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của những lời hứa. Hy vọng Mallers không chỉ nói mà còn chứng minh được bằng code.
