Dòng chảy lạnh bắt đầu từ những giọt nóng.
Hôm qua, tôi đọc một dòng tweet từ Hegseth – Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ: “Thương vong quân sự củng cố quyết tâm, không làm suy yếu nó.” Kèm theo đó là một biểu đồ từ Polymarket: 30,5% xác suất Mỹ xâm lược Iran trước năm 2027.
Tôi không phải chuyên gia địa chính trị. Tôi là một Crypto Investment Bank Analyst. Nhưng chính xác vì vậy, tôi nhìn thấy ở con số 30,5% ấy một tín hiệu về dòng chảy thanh khoản toàn cầu – thứ mà thị trường crypto này đang say sưa vô tình bỏ qua.
Hãy dừng lại một chút. 30,5% không phải là một tỷ lệ nhỏ. Nó có nghĩa là thị trường đang định giá 1/3 khả năng một cuộc chiến lớn ở Trung Đông sẽ diễn ra trong vòng 3 năm tới. Và khi chiến tranh nổ ra, thanh khoản không còn là nước nữa – nó trở thành lòng tin. Lòng tin vào đồng đô la, vào trái phiếu kho bạc, vào bất cứ thứ gì không phải là dầu mỏ và vàng.
Thanh khoản không phải là nước, mà là lòng tin.
Tôi đã chứng kiến điều này vào năm 2022. Khi Fed tăng lãi suất, thanh khoản rút khỏi mọi tài sản rủi ro, bao gồm crypto. Lúc đó, tôi ngồi trong một căn hộ ở Thâm Quyến, nhìn danh mục của mình mất 70% giá trị sau sự sụp đổ của LUNA và 3AC. Tôi không chạy theo FUD. Thay vào đó, tôi dành hai tháng để xây dựng mô hình tương quan giữa DXY và giá BTC. Kết luận: thị trường crypto không phải là một hệ thống khép kín – nó là một nhánh của đại dương thanh khoản toàn cầu.
Quay lại với Iran. Nếu 30,5% biến thành hiện thực, dầu mỏ sẽ tăng vọt. Lạm phát toàn cầu quay trở lại. Fed buộc phải giữ lãi suất cao lâu hơn – hoặc thậm chí tăng tiếp. Thanh khoản sẽ rút khỏi thị trường rủi ro, và crypto sẽ là nơi đầu tiên bị ảnh hưởng. Nhưng ở đây có một góc nhìn trái ngược mà tôi muốn mổ xẻ.
Góc nhìn phản trực giác: “Thương vong củng cố quyết tâm” – đó là điều mà Hegseth muốn chúng ta tin. Nhưng thị trường crypto lại định giá sự kiện này như một rủi ro rõ ràng. Liệu có sự khập khiễng nào không? Câu trả lời là có. Bởi vì mùa đông dạy tôi cách nhìn vào cấu trúc bên trong.
Cấu trúc bên trong ở đây là sự khác biệt giữa “xác suất” và “tác động”. 30,5% xác suất xảy ra một sự kiện có tác động cực lớn (như chiến tranh Trung Đông) có thể gây ra biến động giá mạnh hơn nhiều so với 70% xác suất một sự kiện tầm thường. Đây là lý do tại sao các quỹ phòng hộ vĩ mô thường mua quyền chọn mua dầu mỏ khi xác suất chiến tranh chỉ ở mức 20-30%. Họ không đánh cược vào việc chiến tranh có xảy ra hay không – họ đánh cược vào việc thị trường sẽ hoảng loạn khi xác suất tăng lên.
Điều này liên quan gì đến crypto? Rất nhiều.
Hãy nhìn vào dòng tiền ETF Bitcoin. Kể từ khi spot ETF được phê duyệt, BTC đã trở thành một tài sản vĩ mô thuần túy – nó phản ứng với thanh khoản toàn cầu, không còn là “peer-to-peer electronic cash” của Satoshi nữa. Tầm nhìn đó đã chết. Bây giờ, nó là một con rối của dòng vốn tổ chức. Nếu chiến tranh Iran xảy ra, các quỹ ETF sẽ chứng kiến dòng vốn rút ra ồ ạt, giống như họ đã làm trong tháng 3/2020.
Nhưng tôi muốn đi xa hơn. 30,5% này cũng là một tín hiệu về sự thất bại của Layer 2. Nghe có vẻ vô lý? Hãy để tôi giải thích.
Khi Dencun nâng cấp xong, các rollup có blob data rẻ hơn. Nhưng nếu chiến tranh đẩy giá gas của Ethereum tăng lên (vì toàn bộ mạng lưới bị ảnh hưởng bởi tâm lý rủi ro), thì chi phí cho các rollup cũng tăng. Điều này đã được tôi mô hình hóa trong báo cáo nội bộ năm 2024: blob data sẽ bão hòa trong vòng hai năm kể từ Dencun, và khi đó phí gas của mọi rollup sẽ nhân đôi. Một cuộc chiến tranh chỉ làm điều đó xảy ra nhanh hơn.
Bây giờ, hãy xem xét các dự án như Giza hay Fetch.ai – những thứ đang kết hợp AI và DeFi. Trong một kịch bản chiến tranh, vốn đầu tư mạo hiểm sẽ rút khỏi những lĩnh vực này trước tiên. Tôi đã thấy điều đó vào năm 2022 khi thị trường gấu làm khô cạn mọi funding round. Mùa đông dạy tôi cách nhìn vào cấu trúc bên trong.
Vậy takeaway là gì?
Đừng nhìn vào giá. Nhìn vào cấu trúc. 30,5% xác suất xâm lược Iran không phải là một con số để bỏ qua. Nó là một lời nhắc nhở rằng crypto vẫn là một tài sản rủi ro vĩ mô, dù cho chúng ta có muốn tin vào “decoupling” đến đâu. Sự thật là, không có decoupling. Chỉ có sự trì hoãn. Và khi dòng chảy lạnh bắt đầu, những giọt nóng đầu tiên sẽ là các altcoin yếu, sau đó đến BTC, và cuối cùng là stablecoin.
Câu hỏi duy nhất còn lại: bạn đã chuẩn bị cho kịch bản 30,5% hay chưa?
Chu kỳ nào cũng là một câu chuyện đang viết dở. Nhưng nếu bạn không đọc được những dòng đầu tiên, bạn sẽ bỏ lỡ toàn bộ cốt truyện.


