Hồi tháng trước, tôi nhận được một bản tin về đợt IPO của BTC PREF, một loại cổ phiếu ưu đãi (preferred stock) do BTC AB phát hành. Mục tiêu của họ: gây quỹ mua Bitcoin và trả cổ tức 10%/năm. Nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng với 11 năm trong ngành, tôi biết những con số hứa hẹn thường đi kèm một cái bẫy. Và đúng như dự đoán, con số đầu tiên đập vào mắt tôi là: chỉ 52,3% số cổ phiếu được đăng ký mua thành công. Gần một nửa nhà đầu tư tiềm năng đã từ chối.
Bối cảnh đơn giản thôi. BTC AB là một công ty nhỏ của Thụy Điển, niêm yết trên sàn Spotlight Stock Market. Họ phát hành 195.078 cổ phiếu ưu đãi với giá 120 SEK mỗi cổ phiếu, hứa trả 1 SEK mỗi tháng (tương đương 10% lợi suất tiền mặt). Số tiền thu được sẽ dùng để mua Bitcoin và tạo một quỹ dự trữ thanh khoản để chi trả cổ tức. Mô hình này gần giống với MicroStrategy, nhưng khác biệt ở quy mô và uy tín. MicroStrategy có 30 tỷ USD cổ phiếu ưu đãi, một đội ngũ quản lý chuyên nghiệp và hàng tỷ USD tiền mặt từ mảng kinh doanh phần mềm. BTC AB thì chỉ huy động được vỏn vẹn 12,2 triệu SEK (~1,26 triệu USD). Sự chênh lệch là quá lớn.
Tỷ lệ đăng ký thất bại 48% là một tín hiệu on-chain rõ ràng: thị trường không tin vào câu chuyện này. Kinh nghiệm từ năm 2022, khi tôi phát hiện UST mất peg trước hai ngày, dạy tôi rằng dữ liệu từ các đợt phát hành thường phản ánh tâm lý thực sự của dòng tiền lớn. Nếu các quỹ đầu tư chuyên nghiệp không mua, thì đó là dấu hiệu cho thấy rủi ro cao hơn lợi nhuận. Họ lo ngại về khả năng chi trả cổ tức hàng năm 10% của BTC AB khi mà Bitcoin biến động mạnh. Họ cũng e ngại thanh khoản kém trên sàn chứng khoán nhỏ, nơi một lệnh bán nhỏ cũng có thể làm giá lao dốc. Đây không phải là một lỗi hợp đồng thông minh, mà là một lỗi mô hình kinh doanh.
Nhưng điều phản trực giác ở đây là: nhiều nhà đầu tư cá nhân có thể nhìn vào mức lợi suất 10% và nghĩ rằng đây là cơ hội mua vào khi giá giảm. Họ sai. Sự thật là, nếu cổ phiếu giao dịch dưới 120 SEK (ví dụ ở mức 100 SEK), lợi suất thực tế sẽ tăng lên 12%, điều này càng cho thấy thị trường yêu cầu một phần bù rủi ro cực lớn. Nhưng điều đó không có nghĩa là rủi ro biến mất. Thanh khoản kém sẽ khiến nhà đầu tư không thể thoát hàng ngay cả khi muốn cắt lỗ. Và nếu Bitcoin giảm 30%, công ty có thể sẽ phải tạm ngừng trả cổ tức, khiến giá cổ phiếu rơi vào vòng xoáy tử thần.
Takeaway tuần này là: hãy coi BTC PREF như một bài học về định giá rủi ro hơn là một cơ hội đầu tư. Khi một đợt phát hành có tỷ lệ fail cao ngất ngưởng, đó là tín hiệu cho bạn biết phe thông minh đã rời bỏ con tàu trước khi nó rời bến. Đừng để lợi suất cao làm mờ mắt – hãy nhìn vào dữ liệu đằng sau.
