Hook:
Trong 7 ngày qua, một bản ghi nhớ an ninh giữa Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã làm dậy sóng giới phân tích địa chính trị. Nhưng nếu bạn nghĩ đây chỉ là một hiệp ước quân sự khác, bạn đang bỏ lỡ điểm mấu chốt. Tôi đã đọc báo cáo phân tích từ Crypto Briefing – nơi vốn dĩ không phải chuyên gia về phòng thủ – và tôi thấy một thứ lớn hơn: ba quốc gia này đang chuẩn bị cho một cuộc chơi tài chính song song, nơi crypto có thể là cầu nối.
Context:
Saudi Arabia, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ không có chung kẻ thù. Iran là mối lo của Saudi và Pakistan, nhưng Thổ Nhĩ Kỳ lại có quan hệ phức tạp với Tehran. Israel là điểm chung duy nhất, nhưng Saudi đang tiến tới bình thường hóa. Vậy tại sao họ lại ký kết? Phân tích ban đầu cho thấy đây là một thỏa thuận “lợi ích thay thế”: Saudi cung cấp tiền và năng lượng, Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp công nghệ quân sự, Pakistan cung cấp nhân lực và răn đe hạt nhân. Nhưng lớp sâu hơn – và đây là thứ tôi quan tâm với tư cách một nhà phân tích ngân hàng đầu tư crypto – là họ cần một hệ thống thanh toán không bị Mỹ kiểm soát. Thổ Nhĩ Kỳ đang bị CAATSA trừng phạt, Pakistan ngạt thở vì nợ, và Saudi muốn thoát khỏi phụ thuộc vào đồng đô la. Cả ba đều có lý do để tìm kiếm một kênh tài chính thay thế.
Core:
Hãy nhìn vào cấu trúc dòng vốn của thỏa thuận này. Saudi Arabia có quỹ đầu tư công (PIF) trị giá hơn 700 tỷ USD. Pakistan đang cần tiền mặt để trả nợ IMF. Thổ Nhĩ Kỳ muốn mở rộng xuất khẩu vũ khí (doanh thu 55 tỷ USD năm 2023) nhưng bị chặn bởi ITAR và các lệnh trừng phạt. Nếu ba nước này muốn trao đổi giá trị mà không qua SWIFT, họ sẽ dùng gì? Stablecoin neo theo đồng riyal Saudi? Hay một loại token được phát hành bởi một joint venture giữa PIF và quỹ đầu tư Thổ Nhĩ Kỳ? Tôi từng đánh giá ICO EOS dựa trên thanh khoản vĩ mô – và tôi thấy cùng một logic ở đây: khi dòng tiền toàn cầu bị siết chặt, các quốc gia sẽ tự tạo ra thanh khoản nội bộ. Và blockchain là công cụ hoàn hảo để làm điều đó.
Một điểm kỹ thuật nữa: ba nước này kiểm soát các eo biển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – Hormuz, Bab el-Mandeb, Bosphorus. Nếu họ đồng ý sử dụng một hệ thống thanh toán chung dựa trên năng lượng (ví dụ: token hóa thùng dầu), họ có thể tạo ra một thị trường năng lượng kỹ thuật số khép kín. Thanh khoản chết, ICO chết theo. Nhưng ở đây, thanh khoản không chết – nó chỉ chuyển hướng. Các dự án DeFi cho phép giao dịch hàng hóa token hóa (như dầu) sẽ hưởng lợi trực tiếp. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu trong 6 tháng tới, một giao thức như Synthetix hay dYdX chứng kiến khối lượng giao dịch tăng vọt từ khu vực này.
Contrarian:
Tuy nhiên, đừng vội mua token theo cảm xúc. Hiệp ước này có thể là một bong bóng thông tin. Phân tích từ Crypto Briefing chỉ dựa trên 5 điểm dữ liệu, và bản thân tác giả thừa nhận ba khả năng: tin thật, tin giả, hoặc tin phóng đại. Nếu nó chỉ là một cuộc họp ngoại giao thông thường được các nhà đầu tư crypto thổi phồng, thì thị trường đang định giá sai rủi ro. Tôi đã từ chối đầu tư vào NFT năm 2021 vì cứng nhắc logic vĩ mô, và tôi thấy cùng một sự cuồng nhiệt ở đây. Các nhà đầu tư đang mua vào các token liên quan đến Trung Đông với hy vọng “phi đô la hóa”, nhưng thực tế là ba quốc gia này không thể đồng bộ hóa hệ thống tài chính của họ trong một sớm một chiều. Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là thành viên NATO, Pakistan vẫn phải làm hài lòng IMF, Saudi vẫn cần Mỹ bảo vệ. Một khung thanh toán chung sẽ mất nhiều năm để xây dựng, và trong thời gian đó, bất kỳ token nào ra mắt cũng có thể là một cái bẫy thanh khoản.
Takeaway:
Vậy, đâu là cơ hội thực sự? Tôi không mua vào câu chuyện “liên minh Hồi giáo chống phương Tây”. Tôi mua vào câu chuyện cơ sở hạ tầng tài chính phi tập trung cho các quốc gia bị trừng phạt. Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan có nhu cầu thực tế về stablecoin và kênh thanh toán thay thế. Saudi có tiền và muốn thử nghiệm. Nếu một dự án nào đó – ví dụ như một blockchain L1 tập trung vào tuân thủ Sharia và kết nối với các quỹ đầu tư quốc gia – xuất hiện, đó sẽ là tín hiệu đáng chú ý. Còn hiệp ước Mecca này? Nó có thể là một cú hích, nhưng cũng có thể chỉ là một mẩu tin mà các trader dùng để đẩy giá. Tôi sẽ theo dõi dòng tiền, không theo dõi lời nói.