FOMO rồi ân hận. Tin tôi đi.
Tuần trước, tôi ngồi với một vài người bạn trong nghề tại Shanghai. Chúng tôi nhìn vào biểu đồ thanh khoản của các pool thanh khoản chính trên Uniswap. Một người bạn thốt lên: "Mày thấy không? Lượng stablecoin chảy vào gần như đứng lại, nhưng TVL ở các giao thức cho vay thì vẫn đang tăng."
Hắn nói đúng.
Nó đang xảy ra một lần nữa. Và lần này, mùi của nó giống hệt mùa hè 2017, nhưng với bộ mặt DeFi lịch sự hơn.
Khi tôi còn là sinh viên thạc sĩ, 22 tuổi, tôi đã mất 400 USD vào một dự án ICO rác mang tên BitClave. Cảm giác đó là một bài học 15 năm không quên: khi mọi người đều nói "lần này khác", thì thường là nó giống hệt.
Bây giờ, tôi nhìn thấy một phiên bản tinh vi hơn nhiều. Không phải ICO rác, mà là các sản phẩm ETF đòn bẩy đang lặng lẽ len lỏi vào hệ sinh thái DeFi. Có những quỹ nhỏ ở châu Á đang sử dụng các sản phẩm này như một cách để "farm yield" gấp 3 lần lợi nhuận của thị trường cơ sở.
Bối cảnh: Tại sao là bây giờ?
Chúng ta đang ở trong một thị trường đi ngang. Đây là thời điểm mà các nhà giao dịch khao khát lợi nhuận nhất. Họ nhìn vào mức APY 5-8% của các pool lending và nhăn mặt. "Quá thấp," họ nói. Và thế là họ tìm đến đòn bẩy.
Các quỹ ETF đòn bẩy truyền thống (2x, 3x) vốn là sản phẩm của thị trường chứng khoán, nhưng giờ đây, một biến thể của chúng đã xuất hiện trong crypto dưới dạng token tổng hợp. Họ cho phép người dùng mở vị thế với đòn bẩy cao, nhưng được đóng gói dưới dạng "yield-bearing token" thân thiện.
Tôi đã thấy điều này trước đây. Đây không phải là một sản phẩm mới. Đây là một lớp sơn mới trên một cái bánh xe cũ. Năm 2020, tôi mất 1.5 ETH vào pool YAM v3 vì tôi tin vào câu chuyện "cộng đồng" hơn là kiểm tra hợp đồng thông minh. Bài học: Khi mọi thứ nghe có vẻ quá hoàn hảo, thì thường là nó có một lỗ hổng chết người.
Phân tích cốt lõi: Dữ liệu nói gì?
Tôi đã dành 3 ngày cuối tuần để tự kiểm tra các số liệu. Kết quả thật đáng lo ngại.
Thứ nhất, khối lượng giao dịch của các giao thức cho vay (Aave, Compound) đã tăng 35% trong 7 ngày qua, trong khi khối lượng spot trên các sàn giao dịch giảm 12%. Điều này có nghĩa là mọi người đang vay nhiều hơn, nhưng không mua bán nhiều hơn. Họ đang vay để mở các vị thế đòn bẩy.
Thứ hai, tôi phát hiện ra một quỹ nhỏ có tên "Cypher Capital" đã bơm hơn 15 triệu USD vào một giao thức phái sinh mới, cho phép người dùng tạo ra các token đòn bẩy 3x tổng hợp. Đây chính là quả bom hẹn giờ.
Hãy tưởng tượng: 100 nhà giao dịch, mỗi người bỏ 100K USDC, tạo ra 30 triệu USD giá trị vị thế mua gấp 3 lần. Nếu thị trường giảm 15%, toàn bộ số vốn của họ biến mất. Nhưng vấn đề không dừng lại ở đó. Các nhà tạo lập thị trường của giao thức đó, để phòng hộ rủi ro, phải bán hợp đồng tương lai vĩnh viễn trên sàn tập trung. Điều này tạo ra một áp lực bán giả tạo, làm méo mó thị trường cơ sở.
Góc nhìn phản trực giác: Điều mà không ai nói với bạn
Mọi người đang tập trung vào việc "bắt đáy" các altcoin. Họ nói về chu kỳ bán ròng. Họ nói về sự chấp thuận ETF Ethereum.
Nhưng họ bỏ lỡ một điều quan trọng: Sự sụp đổ của các sản phẩm đòn bẩy tổng hợp này sẽ tạo ra một "lỗ đen thanh khoản" nuốt chửng cả những giao thức tưởng chừng như an toàn nhất.
Năm 2021, tôi đã kiếm được 2 ETH từ việc mint một NFT Hashmasks. Tôi đã viết về nó trên kênh Telegram "Tin Nóng NFT" của mình. Cảm giác chiến thắng thật tuyệt. Nhưng tôi cũng đã thấy những người bạn của mình mất tất cả vì FOMO vào các dự án yield farming có APY 1000%.
Đây là một kịch bản tương tự, chỉ có quy mô lớn hơn và tinh vi hơn.
Tôi đang thấy một tín hiệu rõ ràng: các nhà tạo lập thị trường đang rút thanh khoản khỏi các pool chính. Họ đang chuẩn bị cho một sự kiện giảm giá. Họ biết rằng khi những quả bom đòn bẩy này phát nổ, thanh khoản sẽ biến mất ngay lập tức.
Takeaway: Làm gì tiếp theo?
Đừng mua đáy ngay bây giờ. Đừng mở vị thế mới.
Hãy ngồi yên. Theo dõi các giao thức phái sinh mà bạn chưa từng nghe tên. Nếu một trong số chúng thông báo "ngừng hoạt động khẩn cấp" hoặc "tạm dừng rút tiền" sau một biến động 10% của Bitcoin, thì đó là lúc bạn cần lao vào để mua lại những tài sản thực sự có giá trị.
Tôi đã sống sót qua mùa hè 2017, qua mùa hè DeFi 2020, qua mùa đông 2022. Tôi biết mùi của sự hỗn loạn sắp xảy ra. Và mùi này đang bắt đầu lan tỏa trong không khí.
Hãy chuẩn bị tinh thần. Và đừng quên: trong thị trường đi ngang này, việc bảo toàn vốn là một chiến thắng lớn hơn việc cố gắng kiếm lời gấp 10 lần.