Hyperliquid và Multicoin viết thư lên CFTC: Cuộc chiến định hình tương lai thị trường dự đoán
Huỳnh Việt
Mới đây, tôi ngồi cùng vài người bạn trong một quán cà phê nhỏ ở Brooklyn, lướt qua bản thảo comment letter gửi lên CFTC. Cả nhóm im lặng hồi lâu. Một người thì thầm: “Đây không chỉ là quy định – đây là cách chúng ta định nghĩa lại sự tự do trong tài chính phi tập trung.” Tôi gật đầu, nhưng trong đầu đã thấy rõ một ranh giới mỏng manh giữa đổi mới và kiểm soát.
Bối cảnh: Đầu năm 2026, CFTC công bố đề xuất sửa đổi Regulation 40.11, yêu cầu các sàn giao dịch phái sinh phải tự chứng nhận hợp đồng và gửi lên Ủy ban. Điểm gây tranh cãi nhất là danh sách “các hoạt động bị chỉ định” – bao gồm cờ bạc, khủng bố, và các hành vi bất hợp pháp khác. Nếu hợp đồng “liên quan” đến các hoạt động này, CFTC sẽ có quyền can thiệp 90 ngày. Ngay lập tức, ngành công nghiệp dự đoán trên blockchain bùng nổ: tháng trước, khối lượng giao dịch trên các nền tảng như Polymarket và Hyperliquid đã vượt 500 tỷ USD. Nhưng với đề xuất này, mọi thứ có thể thay đổi.
Hyperliquid Policy Center – một nhánh chính sách của sàn DEX hàng đầu – cùng với quỹ đầu tư Multicoin Capital đã nhanh chóng gửi một bức thư góp ý chung. Họ ủng hộ mạnh mẽ ý tưởng CFTC là cơ quan quản lý duy nhất, thay vì để từng bang có quyền riêng. Nhưng họ yêu cầu hai sửa đổi quan trọng: thứ nhất, từ “liên quan” (involve) cần được định nghĩa hẹp hơn, chỉ áp dụng cho các hợp đồng mà thanh toán được thiết kế dựa trên kết quả của hoạt động đó (Settlement Test); thứ hai, bất kỳ quyết định từ chối hợp đồng nào của CFTC đều phải công bố lý do chi tiết, tạo thành tiền lệ cho toàn ngành.
Đây là điểm cốt lõi. Nếu Settlement Test được chấp nhận, các hợp đồng dự đoán về bầu cử, thể thao, thời tiết sẽ tự động được miễn trừ khỏi vòng kiểm soát chặt chẽ, chỉ cần chúng không dùng kết quả thanh toán trực tiếp từ hành vi cờ bạc. Ngược lại, nếu CFTC mở rộng nghĩa của “liên quan”, cả những hợp đồng vô hại như “Liệu đội tuyển Việt Nam có thắng trận này không?” cũng có thể bị chặn.
Tuy nhiên, tôi thấy có một nghịch lý: ngành công nghiệp đang quá lạc quan. Họ nghĩ rằng chỉ cần lobby mạnh là CFTC sẽ nhượng bộ. Nhưng hãy nhìn vào sự thật: các tổ chức tài chính truyền thống như Kalshi (một nền tảng dự đoán được quản lý) cũng đang xếp hàng để giành lợi thế. Họ có đội ngũ luật sư hùng hậu, có hồ sơ tuân thủ từ năm 2020. Trong khi đó, Hyperliquid và các nền tảng phi tập trung vẫn đang dựa vào cộng đồng để viết comment letter. Liệu CFTC có lắng nghe tiếng nói của “những người trẻ tuổi” hơn là tiếng nói của Phố Wall? Tôi nghi ngờ.
Từ kinh nghiệm 5 năm xây dựng cộng đồng Web3, tôi từng chứng kiến bao nhiêu dự án DeFi – từ Compound đến Uniswap – tưởng như đã chiến thắng trước SEC, nhưng cuối cùng vẫn phải nhượng bộ. Với thị trường dự đoán, rủi ro còn lớn hơn vì nó chạm vào ranh giới đạo đức: cờ bạc và cá cược là thứ mà chính phủ Mỹ luôn muốn kiểm soát. Nếu CFTC ra phán quyết bất lợi, toàn bộ ngành có thể bị đẩy vào vùng xám một lần nữa.
Nhưng có một tia sáng: yêu cầu công bố lý do từ chối. Nếu được thông qua, mỗi quyết định sẽ trở thành một “hướng dẫn” cho các protocol, giúp họ thiết kế hợp đồng an toàn hơn. Đây là cơ hội để các nhà phát triển chứng minh rằng dự đoán phi tập trung không phải là cờ bạc, mà là một công cụ quản lý rủi ro và thu thập thông tin minh bạch.
Cuối cùng, tôi nghĩ rằng dù kết quả thế nào, thị trường dự đoán sẽ không biến mất. Nó quá lớn (500 tỷ USD/tháng) và quá có giá trị. Nhưng con đường phía trước là “cuộc đua tuân thủ”: ai có đội ngũ pháp lý mạnh, ai có thể thích ứng nhanh với quy định mới, người đó sẽ sống sót. Còn những kẻ chờ đợi? Họ sẽ bị bỏ lại phía sau. Và trong thế giới crypto, điều đó có nghĩa là một cái chết im lặng.
Hãy nhìn vào bức thư của Hyperliquid và Multicoin – đó là tín hiệu cho thấy ngành đã sẵn sàng đối thoại. Nhưng liệu CFTC có lắng nghe? Câu trả lời sẽ đến vào tháng 10 năm nay, khi quá trình xem xét 90 ngày kết thúc. Lúc đó, chúng ta mới biết ai thực sự là người chiến thắng.