Đây là lần đầu tiên tôi thấy một DAO dùng 1/5 quỹ để trả lương cho 4 người.
Compound vừa bổ nhiệm 4 lãnh đạo mới, phê duyệt ngân sách 52 triệu USD trong 2 năm. Mục tiêu: biến giao thức cho vay DeFi ra mắt năm 2018 thành cơ sở hạ tầng tín dụng cho ngân hàng và quản lý tài sản.
Nghe có vẻ hoành tráng. Nhưng hãy nhìn vào con số: Compound đang nắm 12 tỷ USD tiền gửi. Aave – đối thủ chính – có 148 tỷ. Tỷ lệ 1:12.3. Đây không phải là cuộc đua song mã. Đây là một kẻ đang bị bỏ lại phía sau, cố gắng nhảy sang một đường đua khác.
Họ tuyển ai? Một người từ Coinbase Custody, một từ Anchorage Digital (ngân hàng số có giấy phép liên bang Mỹ), một từ NEAR Foundation, một từ Maple Finance. Một đội hình đa năng: tuân thủ, ngân hàng, hệ sinh thái, cho vay tổ chức.
Nhưng tôi không thấy bất kỳ kỹ sư trưởng nào. Cũng không thấy bất kỳ thay đổi code nào. Tin tức hoàn toàn về quản trị và tổ chức.
Bối cảnh: Compound đã từng là người tiên phong của DeFi Summer 2020. Nhưng từ đó đến nay, họ chỉ nâng cấp lên v3 với những cải tiến nhỏ. Aave thì đã ra mắt v3 trên 10+ chain, có Portal cross-chain, eMode, và một cộng đồng phát triển sôi động. Compound đang thua về tốc độ, về thanh khoản, về đổi mới.
Chiến lược mới của họ là "khác biệt hóa bắt buộc". Họ không thể thắng Aave trên sân nhà DeFi. Vì vậy, họ chuyển sang phục vụ ngân hàng – nơi yêu cầu KYC, báo cáo, tuân thủ, và mối quan hệ tin cậy.
52 triệu USD từ đâu? Từ kho bạc DAO. Cụ thể, 188,000 COMP đã được bỏ phiếu ủng hộ, với 0 phiếu chống. 188k COMP chiếm 18.8% tổng cung, và 47.2% số COMP trong kho bạc. Đây là một quyết định tiêu tốn gần một nửa tài sản của DAO cho một canh bạc chiến lược.
Về mặt kỹ thuật, việc chuyển đổi từ giao thức không cần cấp phép sang cơ sở hạ tầng tín dụng có kiểm soát là một bài toán khó. Hợp đồng thông minh hiện tại của Compound không có lớp KYC, không có danh sách trắng, không có báo cáo. Để phục vụ ngân hàng, họ cần xây dựng một lớp tuân thủ hoàn toàn mới – có thể là các pool riêng biệt với kiểm soát truy cập, hoặc một hệ thống xác thực danh tính on-chain. Việc này đòi hỏi kiểm toán bảo mật nghiêm ngặt, và thời gian phát triển không dưới 12 tháng.
Nếu bạn nghĩ KYC là giải pháp cho DeFi, bạn chưa từng audit một hợp đồng có whitelist. Các lỗ hổng về truy cập, front-running có chủ đích, và lỗi logic trong phân quyền là những cơn ác mộng đối với bất kỳ auditor nào. Tôi đã từng phát hiện 5 lỗi trong một giao thức cho vay có whitelist – chỉ vì một hàm onlyWhitelisted bị đặt sai vị trí.
Về tokenomics, COMP vẫn là token quản trị thuần túy. Ngân sách 52 triệu là chi tiêu vận hành, không phải là động lực thanh khoản. Không có cơ chế chia sẻ doanh thu mới, không có mua lại. Giá trị của COMP sẽ phụ thuộc vào việc thị trường có tin rằng chiến lược này sẽ tạo ra dòng tiền trong tương lai hay không. Nhưng hiện tại, nó chỉ là một sự chuyển giao tài sản từ kho bạc sang đội ngũ điều hành.
Hãy nhìn vào con số 0 phiếu chống – đó không phải là sự đồng thuận, đó là sự sợ hãi. Trong lịch sử quản trị Compound, hiếm có đề xuất lớn nào đạt 100% ủng hộ. Điều đó cho thấy đề xuất đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, và các cổ đông lớn có thể đã thỏa thuận trước. Nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi: liệu DAO có còn thực sự phi tập trung khi một nhóm nhỏ nắm giữ hầu hết quyền lực?
Về mặt quy định, việc thuê người từ Anchorage – một ngân hàng được OCC cấp phép – là một con dao hai lưỡi. Một mặt, nó mang lại chuyên môn tuân thủ. Mặt khác, nó làm tăng nguy cơ Compound bị coi là một tổ chức phát hành chứng khoán theo bài kiểm tra Howey. Bởi vì càng có nhiều 'nỗ lực của người khác' (efforts of others) – như đội ngũ điều hành tích cực quảng bá và quản lý – thì càng khó biện hộ cho tính phi tập trung. SEC đã từng kiện Uniswap vì lý do tương tự.
Tôi đã từng phân tích pháp y vụ hack Wormhole 320 triệu USD. Bài học ở đó: khi bạn xây dựng cầu nối giữa các thế giới (DeFi và TradFi), bề mặt tấn công tăng theo cấp số nhân. Compound đang xây dựng một cây cầu như vậy, và tôi lo ngại rằng 52 triệu USD có thể không đủ cho cả kiểm toán và phát triển.
Tuy nhiên, nếu chiến lược này thành công, Compound sẽ tạo ra một khuôn mẫu mới: một giao thức DeFi được ngân hàng chấp nhận, với các pool được phép, báo cáo tự động, và bảo hiểm tiền gửi (có thể thông qua đối tác). Điều này sẽ mở ra một thị trường hoàn toàn mới, nơi Aave và các đối thủ khác không thể theo kịp vì thiếu giấy phép và mối quan hệ.
Nhưng tôi là người hoài nghi có hệ thống. Tôi đã thấy quá nhiều dự án cố gắng 'institutional hóa' và thất bại vì đánh giá thấp độ phức tạp về kỹ thuật và quy định. Maple Finance, nơi một trong những tân lãnh đạo từng làm việc, đã có những sản phẩm cho vay tổ chức nhưng vẫn chưa đạt được quy mô lớn.
Vậy câu hỏi đặt ra: Compound có thực sự cần 52 triệu USD để thử nghiệm một ý tưởng mà chưa ai chứng minh được hiệu quả? Hay họ đang đốt tiền để giữ vững vị thế trước khi bị xóa sổ khỏi bảng xếp hạng?
Với tôi, đây là một canh bạc tất tay. Nếu thắng, Compound sẽ trở thành 'cơ sở hạ tầng tín dụng' cho ngành tài chính truyền thống. Nếu thua, 52 triệu USD sẽ trở thành bài học đắt giá cho toàn bộ cộng đồng DeFi về việc thoát khỏi cái bóng của chính mình.
Bạn có dám đặt cược vào một DeFi đang cố gắng trở thành TradFi không?